در این مطلب به بررسی ارزش آفرینی مدیریت دانش در زمان شیوع کرونا میپردازیم.
بسیاری از سازمانها رویکردهای مختلفی برای ایجاد آمادگی در برابر بحرانها و برنامهریزی برای تداوم کسب و کار دارند و این موضوع را به عنوان یک ضرورت اساسی در نظر میگیرند. در عین حال بسیاری از سازمانها تا پیش از بروز همهگیری کرونا، ایجاد آمادگی در برابر بحران را مهم تلقی نکرده و در حال حاضر متوجه این کمبود شدهاند؛ به بیان دیگر این سازمانها باید درد را احساس میکردند تا ارزش برنامهریزی کاهش ریسک را درک کند. سیستم انعطافپذیر مقابله با ریسک به این معناست که سازمان در شرایط بحران از دادههای ضروری پشتیبان داشته باشد، تمامی رویهها را مستند کرده باشد و برنامه ریزی دقیق برای دسترسی به امکانات فیزیکی ، فناوری اطلاعات ، ارتباطات از راه دور و عملیات اضطراری ایجاد شده باشد. این سیستم مستلزم تمرکز بر:
- برنامه ریزی مالی و داراییها
- تجدید داراییهای فیزیکی و از سرگیری فعالیت عادی کسب و کار
- جبران خسارات در بازههای زمانی خاص
با رشد سریع شیوع کرونا، بسیاری از سازمانها آمادگی لازم برای تعطیلی اجباری و تعدیل بیش از حد نیروهای کلیدی را نداشتند. از دست دادن نیروی کار به منزله کاهش دانش پنهان افراد همچون استعداد، تخصص، تجربه، خلاقیت و عقاید آنهاست.
تمرکز بر کاهش خطر از دست دادن دانش
عموما نقشه راه انعطافپذیری برای ساختاردهی به فناوری اطلاعات، تکنولوژی، سخت افزار و موارد مشابه تعبیه نشده است. در ادامه برخی از حوزههای تمرکز برای کاهش خطرات مرتبط با گردش نیروی کار و از دست دادن دانش ارائه شده است:
- تمرکز بر افراد: کسانی که راه حل های خلاقانه تولید میکنند، تولید کنندگان اصلی، بازیگران مهم، صاحبان دانش پنهان، کاتالیزورها، سازمان دهندگان
- تمرکز بر دفتر کار: حوزههایی که به اعتقاد مدیریت سازمان، مرکزی اساسی برای بهبود عملیات در شرایط بحرانی هستند.
- تمرکز بر اساس موقعیت شغلی: گروهی از افراد که مدیریت سازمان آنها را بسیار ارزشمند میداند.
- تمرکز عمودی: ارتباط با یک عملیات حیاتی خاص در شرکت.
- تمرکز افقی: در کل شرکت بر اساس موقعیت، حوزه مسئولیت یا مجموعه مهارتها.
- تمرکز مجازی: با ایجاد ارتباطات و اشتراک دانش ضمنی.
اگرچه سازمانهای باید از نظر عملکردی متمرکز باشند، اما نباید به شناسایی و ذخیره سازی انواع دانش زیر محدود شوند. این موارد در سازمانها با هر اندازه ای از شرکتهای بزرگ تا کسب و کار های نوپا و کوچک باید اعمال شود.
- دانش اندوخته در کسب و کار
- اصول عملیاتی از دانشکاران کلیدی
- حافظه تاریخی و داستانهای گویا
- عناصر فرهنگ سازمانی
- استراتژی های کسب و کار صریح و ضمنی
- برنامه های بلند مدت، برنامه های ضمنی
- پیشامدهای خاص ناخواسته
- سلسله مراتب پیشامدها
- فیلترهای ضمنی و مرتب سازی اطلاعات ورودی
- درخت تصمیم گیری(وابستگی و تقدم و تاخر تصمیمات)
- چرخه همکاری
- ارتباطات خاص موضوعی
- شبکه های منابع، از جمله مربیها، منابع دانش و تسریع کنندگان دانش
- مالکیت فکری و فرایندهای انحصاری
- منحنیها و شتابدهنده های یادگیری
- فرایند خلاقیت: نقاط قوت و محدودیتها
- دنیای واقعی و رویهها و فرایندهای عملیاتی عملی.
در مواجهه با بیماری کرونا چند سوال اساسی در مورد فعالیتهای کسب و کاری باید مطرح شود و درس آموخته های سازمان در این موارد تدوین شود. سازمانهایی میتوانند به این سوالات پاسخ دهند و پاسخ هم دادهاند که تمرینهای مدیریت دانش را در سیستم جاری کردهاند، در غیر اینصورت باید به دنبال روش جایگزینی برای مقابله با بلایای این چنینی در حین رخداد باشند. این سالات عبارتند از:
- درباره تأثیر COVID-19 در فعالیتهای خود چه میدانیم و میآموزیم؟
- راه حل موثر ما برای یادگیری از فعالیتهای شرکت در دوران کرونا چیست؟
- برای جلوگیری از خطرات و تأثیراتی که در حال گذران آنها هستیم چه چیزی را یاد بگیریم؟
منبع:
