در این مطلب به بررسی اشتراک دانش پنهان توسط منتور میپردازیم.
مطالعه اخیر در مورد اشتراک دانش پنهان توسط منتور نشان داده، مربی و منتوری[1] که قادر به انتقال موثر دانش ضمنی خود بوده است، توانسته تا چهار برابر موفقیت منتی (کارآموز) خود را افزایش دهد. انیشتین به خوبی اظهار داشت که مهمترین بخش آموزش، انتقال حقایق و ارقام نیست؛ بلکه انتقال دانش پنهان است که اغلب برای تسلط بر یک موضوع حائز اهمیت است.محققان دریافتهاند که بهترین مربیان قادر به ساختن کارآموزی هستند که به طور مستقل فکر کند و ارتباطات موثر و دیدگاههای منحصربفردی داشته باشد.
انتقال دانش آشکار نسبتاً ساده است؛ زیرا این نوع دانش در کتابها و جزوات به خوبی نوشته شده است. اما انتقال دانش پنهان و نانوشته ای که به طور مستقیم از طریق تعاملات و ارتباطات با یکدیگر اتفاق میافتد؛ به کارآموزان اندکی دشوار است. ”
پژوهشگران نگران این هستند که بیماری همهگیر covid-19، انتقال دانش پنهان را دچار اختلال کند، چرا که ابزارهای یادگیری از راه دور به اندازه تعاملات رو در رو برای درک دانش ضمنی که انتقال آن اغلب دشوار است، موثر نیستند. تعاملات رو در رو راهی ضروری برای ارتباط و انتقال دانش پنهان است. زمانی که آموزش حین کار اتفاق میافتد، دانش ضمنی بدون آنکه شخص متوجه شود به خوبی به کارآموز منتقل میگردد. اگر کانال ارتباطات رو در رو محدود شود، سرعت یادگیری و پیشرفتهای علمی به طور بالقوه کاهش پیدا میکند، و تاثیر سوء خود را بر انتقال دانش میگذارد.
منتورینگ (مربیگری) موثر
زمانی که فرآیند مربیگری به خوبی پیش میرود، کارآموزان پس از مدتی بیشتر از اینکه دنبالهرو و تابع مربی خود باشند، مسیر خود را پیدا کرده و پیشگام آن مسیر میشوند. پژوهشها نشان داده است که کسانی که از وجود مربی بهره بردهاند، احساس رضایت بیشتری نسبت به شغل خود دارند. علاوه بر این، این افراد اغلب اوقات عملکرد بالاتری پیدا کردهاند، حقوق بالاتری میگیرند و روند پیشرفتشان در شغل سریعتر است.
مدت مدیدی است که منتورینگ یا مربیگری به عنوان ابزاری مهم برای رشد شغلی مورد توجه قرار گرفته است. بسیاری از روانشناسانِ شغلی همواره به افراد توصیه میکنند که یک مربی برای خود پیدا کنند، چه به صورت غیررسمی و چه در قالب برنامههای سازمانیافته. فارغ از اینکه مربی و کارآموز چطور به یکدیگر وصل شده باشند، اخلاق چنین حکم میکند که رابطهی آنها باید بر اساس رفتار حرفهای و احترام برای هر دو طرف شکل بگیرد.
مربیگری یک فرآیند پویاست و بهره بردن از شبکهای از مربیها باعث میشود تا فرد با چندین منتور که هر کدام در زمینهای خاص تبحر دارند آشنا شود و از تجربیاتشان استفاده کند. رابطههای موفق منتورینگ معمولاً به دوستیهای قوی تبدیل میشوند که هر دو طرف از حمایت و تجارب یکدیگر بهره میبرند.
پانوشت
[1] منتور (mentor) فردی است که به مانند یک توصیه گر، الگو و یا راه انداز عمل می کند، منتور در یک حوزه و یا دامنه تخصص داشته و راه و چاه کار را بلد است و تجربیات کاملی را در یک دامنه و یا حوزه ای کسب کرده است. در واقع می توان گفت منتور فردی است که به درجه استادی در یک حوزه رسیده است، حال او به عنوان یک کدخدا یا بزرگ مرد، به منتی (mentee) راهنمایی و توصیه هایی را ارائه می دهد، تا منتی بتواند برای رسیدن به هدفش سریعتر از قبل شروع به کار کرده و فرصت ها را از دست ندهد و موانع موجود در مسیر را یکی پس از دیگری حذف کند. در واقع یک فضای کار اشتراکی بین منتور و منتی به وجود می آید که منتور نقش شتاب دهنده یا accelerator را دارد
[2] Ma, Y., Mukherjee, S., & Uzzi, B. (2020). Mentorship and protégé success in STEM fields. Proceedings of the National Academy of Sciences, 117(25), 14077-14083
منبع
https://realkm.com/2020/08/25/sharing-tacit-knowledge-is-key-for-mentoring-to-thrive/
