در این مطلب به بررسی مستندسازی تصویری تکنیکی کاربردی در مدیریت دانش میپردازیم.
مستندسازی تصویری تکنیکی در مدیریت دانش است که متاسفانه در سازمانهای ما کمتر به آن پرداخته میشود. در مستندسازی تصویری میتوان هم دانش فنی و هم دانش مدیریتی را به راحتی هرچه تمام ثبت کرد، به اشتراک گذاشت و در نهایت نیز به کار گرفت. بسیاری از دروس آموخته که در سازمانها توسط کارکنان خلق میشود، با ثبت نوشتاری به صورت کامل منتقل نمیشود. در این نوشتار قصد دارم تا با اشاره به چند مستند قدیمی، در رابطه با مستندسازی تصویری و اهمیت آن مطالبی را بیان کنم.
مستندسازی تصویری دروسآموخته
زمانی که سخن از مستندسازی تصویری به میان میآید نبایستی فکر کنیم که با کاری بسیار پیچیده و عجیب و غریب روبهرو هستیم، به دلیل اینکه میتوان امروزه با استفاده از حتی دوربین تلفن های همراه نیز از کارهای فنی خودمان در حین انجام فرآیندهای کاری تصویربرداری بکنیم و آن را از طریق بسترهای نرم افزاری موجود در سازمان با دیگران به اشتراک بگذاریم.
البته میتوان موضوع مستندسازی تصویری را به چند دسته مختلف تقسیم کرد؛ برخی از رویکردها به تاریخ شفاهی و روند اجرایی برخی از پروژهها و اقدامات کلان میپردازند و برخی از مستندسازیهای تصویری به طور خاص تمرکزشان بر روی یک دانش فنی در یک فرایند مشخص است. اینکه ماهیت و هدف مستندسازی تصویری چیست، خیلی در اصل ماجرا تفاوتی ایجاد نمیکند و آن چیزی که مهم است این است که سازمانهای ما بایستی با درک این نیاز علاوه بر ثبت نوشتاری دروسآموخته، از تکنیک مستندسازی تصویری به عنوان یکی از ابزارها و تکنیکهای مدیریت دانش بهره ببرند.
مستدسازی تصویری؛ از توسعه جزیره خارک تا تولید پیکان!
همانطور که اشاره شد، مستندسازی تصویری راهی برای ثبت و به اشتراک گذاری یک درسآموخته، یک واقعه تاریخی، یک رخداد صنعتی یا هر چیز دیگری میتواند باشد. نمونههای زیادی از مستندسازی تصویری با محوریت موضوعات مهندسی، طراحی، ساخت، تولید، پروژههای ملی و غیره در کشور ایران طی سالهای گذشته به یادگار مانده است که از این میان میتوان به مستند “پیکان[1]“، مستند “گاز، آتش، باد”، مستند “موج و مرجان و خارا[2][3]” و دهها مستند دیگر اشاره کرد.
این حجم مستند که در زمان خودشان بسیار عالی کار شدهاند، نشان دهنده این اصل مهم است که اصول مدیریت دانش در گذشته سازمانهای ما وجود داشته است ولی به مرور زمان و با پررنگ شدن نقش دولت در اداره سازمانها از این اصول قصور شده است. خاطرم هست که یک بار در یکی از قدیمیترین پتروشیمیهای کشور، مدیر پژوهش سازمان که سن زیادی هم داشت میگفت: «در دهه پنجاه ما موظف بودیم هر دو هفته یکبار گزارش مفصل از اقدامات خودمان در یک چارچوب مشخص تهیه کنیم و به مدیران خودمان تحویل دهیم و اگر یک بار این کار را انجام نمیدادیم به شدت تنبیه میشدیم.»
مستندسازی تصویری و مدیریت دانش
به کارگیری تکنیک مستندسازی تصویری در فرآیند مدیریت دانش میتواند بسیار کاربردی باشد، چرا که بسیاری از افراد در سازمان امکان ثبت دروسآموخته خود را به دلایل مختلف از جمله سواد نوشتاری پایین، سواد رایانهای پایین و یا سمتهای سازمانی بالا که به آنها فرصت نوشتن را نمیدهد، ندارند. به همین دلیل استفاده از این تکنیک میتواند یک میانبر بسیار خوب در کسب دانش ارزشمند مدیران، کارشناسان و خصوصا اپراتورهای سازمان باشد.
ما در گروه مشاوره مدیریت دانش دانا تاکنون برای چندین سازمان بزرگ کشور از تکنیک مستندسازی تصویری استفاده کردهایم و از طریق ماژول “اشتراکگذاری ویدیو[4]” در سامانه نرمافزاری که طراحی کردهایم، زمینه را برای به اشتراک گذاری و به کارگیری راحتتر دروس آموخته، مهیا کردهایم.
منابع:
پانوشت:
[1] مستند پیکان ساخته کامران شیردل و تولیدی سال 1348 است. سازنده موسیقی متن فیلم از انوشیروان روحانی است. فیلم مستند پیکان درباره خط تولید اتومبیل پیکان در کارخانه ایران ناسیونال سابق است که هنوز هم نمونه خوبی از مستندهای صنعتی در سینمای ایران به حساب میآید. از سال 1346 یعنی یکسال پس از تولید اتومبیل «هیلمن هانتر» در انگلستان طی قراردادی فی مابین «گروه روتس» سازنده این خودرو با برادران خیامی؛ مدیران و بنیانگذاران کمپانی ایران ناسیونال، تولید هیلمن هانتر با نام «پیکان» در ایران بصورت « سی کی دی » آغاز شد.
پس از قریب به 4 سال با توجه به موفقیت پیکان در جذب مشتری ایرانی، پیکان در سال 1349 و در آستانه سال 1350 چندین مدل جدید به خود گرفت: پیکان کار، پیکان تاکسی، پیکان وانت، پیکان دولوکس، پیکان اتوماتیک و پیکان جوانان. در همین سال برای بزرگداشت این موفقیت و به بهانه برگزاری جشنی در چهارمین سال تولد پیکان، کمپانی ایران ناسیونال سفارش ساخت چند فیلم تبلیغاتی و مستند را به «سازمان فاکوپا» از خوشنامترین و سرشناسترین سازمانهای بازرگانی آن دوران می دهد که این فیلم یکی از آن موارد است.
[2] مستند موج و مرجان و خارا فیلم مستند ایرانی به کارگردانی مشترک ابراهیم گلستان و آلن پندری است که در سال ۱۳۴۱ ساخته شد. این فیلم به سفارش شرکت ملی نفت ایران ساخته شد و درباره عملیاتی است که برای توسعه منطقه نفتخیز گچساران و رساندن خط لوله نفت آن به خارک انجام شده است. «موج، مرجان، خارا» از فیلمهای مهم ساخته شده در دهه ۴۰ است که از گسترش پیشرفت فضای نفتی ایران در آن سالها خبر میدهد. در این مستند که به گفتار متن فوقالعاده و مونتاژ بینظیرش مشهور است، واژهها و مونتاژ به شیوه هنرمندانهای کنار هم قرار گرفته و فیلم را آهنگین کرده است.
[3] اولین مرحله توسعه جزیره خارگ به دنبال انتقال نفت خام گچساران برای صدور به مرکز بارگیری خارک و ایجاد خط لوله گچساران – خارک شکل گرفت. این خط لوله 160 کیلومتری از 27/8/1337 آغاز و در اواخر 1338شمسی/1959میلادی به پایان رسید و از گچساران به گناوه و از گناوه تا خارک ادامه داشت. مخازن، اسکله، بندرگاه و سایر تأسیسات مورد نیاز نیز در جزیره ساخته شد. با کشف میدانهای نفتی جدید در بیبیحکیمه (1340شمسی/1961میلادی) پازنان و بینک (1342شمسی/1963میلادی)، رگسفید (1343شمسی/1964میلادی) و سایر میادین و ازدیاد نفت خام تولیدی این مناطق، نیاز به ساخت مخازن جدید و توسعه اسکله در جزیره خارک به وجود آمد. پروژه چم، مهمترین پروژه عمرانی برای توسعه در منطقه خارک بود.
این پروژه شامل ساخت بزرگترین خط لوله نفت خام جهان از آغاجاری به خلیج فارس و ساخت دو خط لوله زیردریایی به جزیره خارک و ساخت مخازن جدید و توسعه و تغییر شکل اسکلههای صادراتی بود، در طی این پروژه دومین خط لوله گچساران به خارک نیز ساخته و تکمیل شد.
[4] video sharing
