مدیریت دانش در شرکت یونیلیور
یونیلیور شرکت صنایع غذایی بریتانیایی-هلندی است که مالک شمار بسیاری از نامهای تجاری بینالمللی در زمینه مواد غذایی، نوشیدنیها، محصولات مراقبتهای شخصی، مواد شوینده و لوازم آرایشی بهداشتی است. این شرکت از پس از شرکتهای پروکتراندگمبل و نستله سومین تولیدکننده کالاهای مصرفی جهان محسوب میشود. همچنین این شرکت در رتبه سوم بزرگترین شرکتهای آرایشی و بهداشتی جهان قرار دارد. یونیلیور دارای بیش از ۴۰۰ برند و نشان تجاری است. از نامهای تجاری متعلق به یونیلیور، میتوان به لیپتون، کنور، لوکس، سانسیلک، داو، رکسونا، پرسیل، لایفبوی، کنور، کورنتو، لاکمی، وازلین و اکسی اشاره کرد.
شرکت یونیلور با قدمت حدود 100 ساله بیش از 149000 کارمند در سطح جهان، دارای 190 نمایندگی و 25 میلیون خردهفروش است. محصولات این شرکت در حدود 190 کشور دنیا در دسترس است. یونیلور دارای بیش از 400 برند با گردش مالی 51 میلیارد یورویی در سال 2020 است. یونیلیور پیشرو در حفاظت از محیطزیست و ارتقای سطح بهداشت مردم در سراسر جهان است. درآمد سالانه این شرکت در سال 2020 بالغبر 51 میلیارد یورو بوده است. همچنین بیش از 2.5 میلیارد نفر از محصولات این شرکت استفاده میکنند.
مدیریت دانش یونیلور
یکی از مهمترین اهداف شرکت یونیلیور افزایش گردش مالی و افزایش سهم بازار در رقابت با شرکتهایی مانند نستله، مارس اینکورپوریتد، و پروکتور اند گمبل است. تحقق سودهای بزرگ و گسترش به بازارهای جدید نیز از دیگر اهداف یونیلیور به شمار میآید. این اهداف تجاری، یونیلور را بر آن داشت تا سیستم مدیریت دانش را پیادهسازی کند.
یونیلور برای شروع پیادهسازی مدیریت دانش بر روی حوزههای پشتیبان که شامل مدیریت منابع انسانی، مدیریت ارتباطات و نوآوری است، تمرکز کرد. به این ترتیب، این شرکت از ابزارهای مدیریت دانش مبتنی بر فناوری اطلاعات برای تقویت تحقق اهداف شناسایی شده استفاده کرد.
یکی از مشکلات مهم شرکت یونیلور که منجر به ایجاد شکاف دانش و از بین رفتن حلقه اتصال کارکنان و اطلاعات با یکدیگر بوده، خروج افراد کلیدی سازمان و یا پروژهها بوده است. این افراد معمولا بهصورت غیرمنتظره و بدون مستندسازی دانش و تجربه خود، شرکت را ترک میکنند. چنین تغییراتی باعث ایجاد نگرانی بین کارکنان و مدیران سازمان شد.
بهمنظور مقابله با این چالش، ساز وکارهای رسمی برای به اشتراکگذاری دانش و چرخش شغلی در شرکت ایجاد شد. از این طریق حس اعتماد بین کارکنان و مدیران سازمان بهبود یافت و به واسطه آن نرخ تعامل میان افراد بیشتر شد.باوجود این مدیران بازهم شاهد عدم اشتراکگذاری ایدهها، ابتکارات و دانش و تجربه شخصی خبرگان بودند. به همین دلیل تیمهایی در درون این شرکت مسئول بهبود شاخصهای اشتراکدانش شدند. یکی از اقدامات مهم انجام شده در یونیلیور، پیادهسازی ابزارها و تکنیکهای مدیریت دانش مبتنی بر استراتژیهای تبدیل دانش نوناکا و تاکوچی بود که در ادامه این مقاله به آن اشاره شده است.
کاربرد مدل SECI در توسعه محصول شرکت یونیلور
دانش سازمانی در تمامی سازمانهای تولیدی بهعنوان یک منبع استراتژیک نقش مهمی در توانمندسازی سازمان دارد. در شرکت یونیلور، دانش بهعنوان منبع استراتژیک برای انجام فعالیتهای نوآوری و توسعه محصول و تحقیق و توسعه ضروری است. بدین منظور این شرکت برای توانمندسازی کارکنان از استراتژی ایجاد دانش و ادغام با فرآیند SECI (اجتماعی سازی، برونیسازی، ترکیب، برونیسازی) استفاده کرد.
در راستای جاریسازی استراتژی انتقال دانش به صورت پنهان به پنهان(اجتماعیسازی) در شرکت یونیلیور از رویکردهای تعاملی استفاده میشود. برای بهبود شاخصهای اشتراک دانش، مدیران ارشد شرکت با توجه به منطقه و موقعیت سلسله مراتبی، تا حدی به کارکنان استقلال میدهند. همچنین، بهطور مستمر و مکرر برای ایجاد دانش جدید انگیزه ایجادشده و کارکنان در به اشتراکگذاری دانش دانش پنهان خود تشویق میشوند.
با توجه به گستردگی جغرافیایی، یونیلور برای ایجاد تعامل بین اعضای تیم پروژه و کارکنان خود، لازم است دانشهای مختلف را در هر منطقه و با توجه به نیازهای مختلف ادغام کند. نکته برجسته دیگر مربوط به تغییر افراد در بین گروهها و تیم پروژه است. آنچه مسلم است، دانش پنهان بهعنوان وجه تمایز افراد تازهوارد به گروه، فراتر از تخصص فنی آنها، ارزیابی میشود.
نکته قابلتوجه ایجاد مکانیسمی برای ایجاد ارتباط و بهبود اعتماد متقابل بین اعضای تیم پروژه است تا با هم مشارکت بیشتری داشته باشند و در نتیجه اهداف سازمان را محقق کنند. تبادل دانش و اطلاعات در این شرکت از سطوح ارشد سازمان آغاز میشود تا این فرهنگ در بدنه سازمان جاری شود. علاوه بر این شرکت یونیلور امکانات مناسبی برای بهرهبرداری از دانش داخلی و منابع خارجی بهمنظور تولید محصول را فراهم آورده است. آنها به کمک فناوری اطلاعات و ایجاد فرآیندهای بازیابی، انتشار، ذخیره و بهرهبرداری از دانش را بهبود دادهاند.
یکی از رویکردهای مهم در مدیریت دانش یونیلیور، انتقال دانش از حالت پنهان به آشکار(بیرونیسازی) و پیادهسازی تکنیکهای مستندسازی است. بدین منطور تمامی فرایندهای کاری در این شرکت مستند شده و در دسترس کارکنان قرار دارد.
علاوه بر این برای تولید محصولات جدید نشستهای گروهی با عنوان جلسات نوآوری برگزار میشود. در این جلسه همه افراد آخرین فعالیتهای ثبتشده و مستندشده خود را ارائه میکنند، سؤالات احتمالی را مطرح و پاسخ آن را روشن میکنند. خروجی این جلسات که بسیارشبیه به جلسههای انجمن خبرگی است، مستند شده و مبنا اقدامات بعدی قرار میگیرد.
به طور کلی مدیریت دانش در یونیلیور بر پرورش روابط و تجربیاتی که خلق، یادگیری و به اشتراک گذاری دانش را بهبود می بخشد، تمرکز دارد و در این راستا از ابزارها و تکنیکهای مدیریت دانش استفاده میکند. پراکندگی جغرافیایی بسیار زیاد یونیلیور، بهکارگیری رویکردهای مدیریت دانش را به یک امر ضروری در این شرکت بدل کرده است.
