مدیریت دانش در استاندارد ایزو 30401

در این مطلب به بررسی مدیریت دانش در استاندارد ایزو 30401 می‌پردازیم.

اهمیت مدیریت دانش در سازمان‌ها به حدی است که سازمان جهانی استاندارد برای آن استانداردی اختصاصی تدوین کرده است. این استاندارد شامل بایدها و نبایدهایی است که می‌تواند مبنای ممیزی و اخذ گواهینامه جهانی باشد. البته این تنها کاربرد استاندارد نیست. به بیان دیگر، ایزو ۳۰۴۰۱ سنگ محک جهانی برای ایجاد، پیاده سازی، نگهداری، بازنگری و بهبود مدیریت دانش است. هدف استاندارد ایزو ۳۰۴۰۱ که به طور اختصاصی برای مدیریت دانش ایجاد شده، پشتیبانی از سازمان‌ها برای ایجاد یک سیستم مدیریتی است که زمینه مورد نیاز برای خلق ارزش‌افزوده از طریق دانش را به شکلی موثر فراهم کند. این استاندارد بین‏ المللی، الزامات لازم برای مدیریت دانش را تعیین کرده و خطوط راهنمای لازم جهت ایجاد، پیاده‌‏سازی، نگهداری، بازنگری و بهبود یک سیستم موثر مدیریتی برای مدیریت دانش در سازمان‌ها را فراهم می‌‏کند.

تمامی الزامات این استاندارد بین‌المللی برای هر سازمانی صرف‌نظر از نوع یا اندازه آن، یا محصولات و خدماتی که ارائه می‌نماید، کاربرد دارد. . از طرفی هدف ایزو ۳۰۴۰۱ تعریف الزاماتی است که سیستم‏ های مدیریت دانش باید با آن‏ همسو شوند تا مُتضمن پیاده ‏سازی موفق مدیریت دانش باشد. در عین حال، این استاندارد انعطاف ‏پذیری خود را در قبال شرایط مختلف حفظ می‌‏نماید تا سازمان‌ها بتوانند در راستای ویژگی‌ها و نیازهای خود با استاندارد منطبق شوند.

گزارش نظرسنجی و کاربرد ISO 30401

در سال 2020 نظرسنجی درباره ایزو 30401 توسط آقای سنتوش[1] (که یک حسابرس و دارنده گواهینامه معتبر مدیریت دانش ISO 30401، با بیش از 20 سال تجربه در توسعه استراتژی‌ها و راه حل‌ها و و سیستم‌های مدیریت دانش برای سازمان‌ها) انجام و طیف وسیعی از داده‌ها جمع آوری شد و در نهایت، با تجزیه و تحلیل داده‌های نظر سنجی گام‌های بعدی پیشنهاد شد که می‌تواند برای ایجاد آگاهی لازم در مورد استاندارد مدیریت دانش ایزو 30401 انجام شود.

نظرسنجی مربوط به سیستم‌های مدیریت دانش ایزو 30401 به مدت دو هفته و بین 191 فرد انجام شد. این نظرسنجی نشان داد که 50٪ از پاسخ دهندگان هرگز در مورد ISO 30401 چیزی نشنیده‌اند.

نتایج دقیق نظرسنجی

19٪ از پاسخ‌دهندگان در مورد ایزو 30401 شنیده‌اند؛ ولی فکر نمی‌کنند که لازم باشد و بیش از 28٪ از پاسخ دهندگان درباره ایزو 30401 شنیده‌اند و آن را برای آینده در نظر دارند و 7٪ از پاسخ دهندگان در حال انجام الزامات هستند. حدود 46% پاسخ دهنده‌ها فکر می‌کنند این استاندارد اتلاف وقت کامل است.

جنبه مهم دیگر این بود که از 191 فرد پاسخ‌دهنده، 64٪ از پاسخ دهندگان متخصص مدیریت دانش بودند و 36٪ باقی مانده را رهبران و مدیران مشاغل تشکیل می‌دادند.

نتیجه گیری و مراحل بعدی

این نظرسنجی، با طیف وسیعی از داده‌ها، جمع آوری شده و هدفی که باید در آینده به آن دست یافت را به خوبی نشان می‌دهد. این گزارش، بینشی در مورد نوع اقدامات بعدی برای ایجاد آگاهی لازم در مورد سیستم‌های مدیریت دانش، فراهم می‌کند.

به دنبال تجزیه و تحلیل داده‌ها، دو پیام اصلی را می‌توان از این نظرسنجی دریافت کرد:

• بخش عمده‌ای از مدیران و رهبران تجارت جهانی هنوز از ایزو 30401 بی‌اطلاع هستند.
• جامعه حرفه‌ای مدیریت دانش به طور عادی از ایزو 30401 آگاه است، اما آنها هنوز از این استاندارد استقبال نمی‌کنند.

از نتایج فوق، مراحل بعدی زیر پیشنهاد می‌شود:

• متخصصان مدیریت دانش: باید جامعه مدیریت دانش را به بحث و تعمق درمورد مزایای محقق شده توسط ISO 30401 تشویق کرد و به طور کامل جزئیاتی را که می‌تواند به سازمان‌های مختلف کمک کند تا ISO 30401 را پیاده‌سازی کرده و ارزش آن را متوجه شوند، توضیح داد.
• مخاطبان جهانی: آگاهی از ISO 30401 باید از طریق هدایت منابع در تمام بخش‌های صنعت، رهبران تجارت، ارگان‌های دولتی، موسسات، مدیران اجرایی و سایر متخصصان ایجاد شود تا هرچه بیشتر سازمان‌ها بتوانند ساختار عملکردهای مدیریت دانش را برای افزایش ارزش در سازمان خود پایه‌گذاری کنند.

منبع:

realkm.com/2020/10/31/iso-30401-visibility-and-applicability-poll-report

پانوشت: 

[1] Santhosh Shekar