مدیریت دانش در شرکت بآاساف
شرکت بآاساف(BASF) یکی از مطرحترین شرکتهای صنایع شیمیایی در دنیاست.دفتر مرکزی این شرکت در در شهر لودویگسهافن، آلمان قرار دارد. شرکت بآاساف در سال ۱۸۶۵ توسط فردریک انگلهورن تأسیس شد. گروه بآاساف، شامل شرکتهای تابعه و همچنین، سرمایهگذاریهای مشترک، در بیش از ۸۰ کشور جهان است. این شرکت، دارای شش واحد تولید یکپارچه محصولات شیمیایی و شمار ۳۹۰ واحد تولید دیگر، در اروپا، آسیا، استرالیا، آمریکا و آفریقا است. مشتریان شرکت بآاساف، در تمامی کشورهای جهان پراکنده هستند. حدود 111000 کارمند در گروه BASF در شش بخش این گروه فعالیت میکنند. گروه بآاساف در سال 2021 بیش از 78 میلیارد یورو فروش داشته است.

مدیریت دانش در بآاساف
ماموریت مدیریت دانش در گروه بآاساف اینچنین تبیین شده است: ” برای موفقیت ما نیاز به مشارکت و به اشتراک گذاشتن تمام مهارت ها و تخصص خود داریم. این راهی است که بآاساف می تواند بهترین تیم را بسازد. شبکه سازی موثر با یکدیگر و با شرکای تجاری یکی از ویژگی های تعیین کننده برای موفقیت ماست”
مدیریت دانش یکی از اجزای کلیدی در تحقیق و توسعه این شرکت است. ریچارد ترتیوی، معاون دیجیتالیسازی تحقیق و توسعه بآاساف گفته «دیجیتالسازی در تحقیق و توسعه شامل ایجاد قابلیتها و زیرساختهای فناوری اطلاعات ما برای مدیریت داده، مدیریت دانش و مدلسازی علمی و همچنین استفاده از ابزارهای دیجیتال است. با استفاده از این رویکردها ما به دنبال کاهش تعداد آزمایشها و امکان تصمیمگیری سریعتر و بهتر در زمینه تولید محصولت جدید هستیم.»
کارشناسان تحقیق و توسعه بآاساف تخصص و تجربه خود در تحلیل بازار را با اطلاعات و دانش آکادمیک ترکیب می کنند تا محصولات نوآورانه ایجاد کنند. حدود 10000 کارمند تحقیق و توسعه برای بآاساف در 70 سایت در سراسر جهان بر روی محصولات و فرآیندهای نوآورانه کار می کنند. وظیفه اصلی این افراد خلق دانش برای توسعه محصول است و مدیریت دانش رویکردی است که از این مهم پشتیبانی میکند. این شرکت برای بهبود ذخیرهسازی و بهاشتراکگذاری دانش از یک پلتفرم نرمافزاری بهره میبرد. این نرمافزار کارکنان بآاساف را در سراسر جهان قادر می سازد تا دانش و تخصص خود را به اشتراک بگذارند.
گروه بآاساف در راستای ایجاد یک شبکه(هاب) دانشی، برای تمامی کارکنان شرکت در سراسر دنیا یک پلتفرم نرمافزاری ایجاد کرده است. Knowledge Verbund کارکنان شرکت را در سراسر جهان قادر میسازد تا تخصص، درسآموختهها و تجربیات خود را به اشتراک بگذارند. از طریق توسعه این بستر نرمافزاری، ظرفیتهای تحقیقاتی بیشتری در بخش تحقیق و توسعه بهوجود آمده و به تبع آن شاخصهای مهمی مانند مدت زمان انجام فرایندهای تحقیقاتی کاهش یافته است.

رویکردهای انگیزشی مدیریت دانش در بآاساف
نقش نیروی انسانی متخصص در گروه بآاساف بسیار کلیدی و حیاتی است و این شرکت بدون کارکنان مجرب و متعهد نمی تواند عملکرد مطلوبی داشته باشد. رهبران بآاساف معتقدند که با اشتراکگذاری و بهکارگیری دانش، بسیاری از چالشهای مدیریتی و فنی این شرکت مرتفع میشود و مدیریت دانش به عنوان یک رویکرد بهبودی تاثیر بسزایی بر شاخصهای کلیدی عملکرد در این شرکت دارد. به همین دلیل رویکردهای انگیزشی منسجمی برای مدیریت دانش طراحی شده تا کارکنان سازمان بر اساس میزان مشارکتان در این سیستم از آن بهره ببرند.
تحول دیجیتال و مدیریت دانش در بآاساف
در دنیایی که دادهها به مثابه نفت ارزشمند هستند، BASF مسیری دیجیتالی شدن را در پیش گرفته است. این شرکت پتروشیمی با ایجاد یک زنجیره ارزش یکپارچه و شبکهای، بهینهسازی فرآیندهای تولید و تقویت قدرت نوآوری را از طریق تحول دیجیتالی هدایت میکند. در سالهای اخیر بآاساف مدلهای کسبوکار جدید برای متمایز کردن خود از رقبا و ایجاد تحول استفاده کرده است.
یکی از چالشهای پیشروی تحول دیجیتال و فناوریهایی که از این تحولات حمایت و پشتیبانی میکنند توجه ناکافی به ابزارهای مدیریت دانش که بهعنوان بخشی از استراتژی ایجاد محتواست. اما بآاساف با توسعه ابزارهای فناورانه مدیریت دانش بر این چالش غلبه کرده است. وجود یک سامانه نرمافزاری یکپارچه و قابل استفاده توسط تمامی کارکنان این شرکت موجب شده تا فرایند مدیریت دانش بهصورت سیستمی و مکانیزه جاری شود.
البته باید به این نکته نیز توجه داشت که برای موفقیت در پیادهسازی مدیریت دانش، به اشتراکگذاری اطلاعات و دانش در بسترهای فناورانه بهتنهایی کافی نیست و کارکنان سازمان نیاز دارند تا با آن ارتباط برقرار کنند، سازگار شوند و از این اطلاعات برای اخذ تصمیمات مناسب در زمان مناسب استفاده کنند. به بیان دیگر نرمافزارهای مدیریت دانش بر تبادل دانش و دسترسپذیری آن تمرکز دارند، درصورتیکه یکی از مهمترین گامهای فرایند مدیریت دانش بهکارگیری دانش است که باید در استراتژیهای مدیریت دانش سازمان راهکارها و رویکردهای اجرایی آن را پیشبینی کرد. این موضوع با استفاده از تکنیکهایی نظیر”یادگیری از همتایان” و “بازنگری پس از اقدام” در شرکت بآاساف دنبال میشود.
جایگاه مدیریت دانش در ساختار سازمانی
شرکتهای موفق در زمینه پیادهسازی مدیریت دانش برای این موضوع مهم در ساختار سازمانی خود جایگاهی را در نظر میگیرند. این ساختار استمرار فعالیتهای مدیریت دانش در سازمان را تسهیل میکند. برای طراحی ساختار سازمانی مدیریت دانش نقشها، وظایفی همچون مدیر ارشد دانش، تسهیلگران دانش و غیره بهصورت شفاف مدون میشود. شرکت پتروشیمی بآاساف نیز بدین منظور دپارتمانی را ایجاد کرده است. برخی از وظایف مدیر دانش در این شرکت شامل موارد زیر است:
- پشتیبانی از ارائه خدمات در راستای اهداف سازمانی، تقویت نوآوری، تمرکز بر مشتری و توسعه دانشی کارکنان
- تخصیص منابع مورد نیاز برای سازماندهی فعالیتهای اجرایی مدیریت دانش
- تعریف پروژه برای توسعه و بهینه سازی اقدامات مدیریت دانش در سطح گروه
- پیاده سازی، حفظ و ارتقای استفاده از فناوری های دیجیتال برای بهبود خلق ارزش
- حضور در در انجمنهای خبرگی و شناسایی بهترین شیوههای کاری(بهروشها)
- ایجاد بسترهای لازم برای مستندسازی راه حلهای فنی، به روزرسانی دستورالعملها
- تقویت همکاری بین زیرمجموعههای گروه در سراسر دنیا و توسعه شبکه دانشی بآاساف
- همکاری نزدیک با تیمهای خدمات منابع انسانی برای طراحی و پیادهسازی فرآیندها و بهبوده
- پیادهسازی راهکارهایی برای نگهداری و توسعه اطلاعات و دانش ارزشمند برای حمایت از زیرمجموعهها و کسب و کارهای شرکت
تجربیات موفق بآاساف در زمینه مدیریت دانش نشان میدهد که در صورت حمایت مدیران ارشد سازمان و توجه کافی به مدیریت دانش، نتایج ارزشمندی در اثر پیادهسازی این نظام خلق میشود که علاوه بر ارتقاء سطح رضایتمندی کارکنان، موجب بهبود شاخصهای کلیدی عملکرد نیز میشود.
